Thiết kế tốt giúp doanh nghiệp ở Việt Nam phát triển như thế nào?

Doanh nghiệp Việt Nam đang dần hướng tới việc đầu tư vào thiết kế tốt để gia tăng lợi nhuận.

Thiết kế là nghệ thuật biến những thứ đang phức tạp thành đơn giản, đang rối loạn thành có trật tự, và đang vô dụng thành hữu dụng

Thomas John Watson, Jr., cựu giám đốc điểu hành của IBM từng nhận định

Thiết kế tốt là kinh doanh tốt ”.

THIẾT KẾ VÀ VỊ THẾ CỦA NÓ

Một thiết kế tốt, gây “wow” choáng ngợp, khiến cho sản phẩm có sức hấp dẫn hơn rất nhiều trong mắt người dùng. Những năm gần đây, “tư duy thiết kế ” đã trở nên phổ biến trong nhiều ngành công nghiệp. Các công ty có tiếng đang dần chuyển hướng tập trung đầu tư vào các chiến lược thiết kế tối ưu, giúp hỗ trợ giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của họ khi nhận thấy thiết kế là một công cụ chuyển đổi mạnh mẽ có thể hiện thực hoá chiến lược kinh doanh, tạo ra hiệu quả kinh tế thiết thực. 

Theo báo cáo State of Create của Adobe năm 2016, 50% khách hàng sẽ lựa chọn hợp tác với một công ty thay vì các đối thủ cùng phân khúc dựa trên chất lượng thiết kế, và 45% sẵn sàng chi nhiều tiền hơn cho một sản phẩm hay dịch vụ có thiết kế đẹp. Hơn 10 trở lại đây, các công ty mạnh về thiết kế như Apple, Coca-Cola, IBM, NikeP&G đã đạt mức tăng trưởng vượt trội về chỉ số S&P 500 lên tới 219%. Nhiều công ty và startup ở Việt Nam cũng nằm trong xu hướng này và bước đầu đạt được những thành công ấn tượng.

Trước tiên, coi thiết kế tư duy thiết kế là một phần của thành công trong kinh doanh đòi hỏi nhiều hơn là việc tạo ra các sản phẩm sáng tạo đơn thuần. Một thiết kế thành công bắt đầu từ một chiến lược tổng thể truyền tải được thông điệp và tính năng cho khách hàng. Sự kết hợp của nhiều thành tố này khiến một thiết kế tốt trở thành một khoản đầu tư mang lại các giá trị bền vững. 

Về cơ bản, tư duy thiết kế là việc thấu hiểu nhu cầu của người dùng và tư duy sáng tạo để giải quyết các vấn đề của họ thông qua thiết kế các sản phẩm, dịch vụ và kinh doanh. Đó là sự kết hợp của nhiều kỹ thuật, như Lean UX, bản đồ hành trình khách hàng và áp dụng trực tiếp vào các hoạt động kinh doanh hiện tại. Đó là việc sử dụng các công cụ thiết kế cơ bản để đạt hiệu quả tối đa. Nhân tố chính của tư duy thiết kế là suy nghĩ đơn giản và lên ý tưởng về các giải pháp để giải quyết một vấn đề hoặc đáp ứng tốt hơn các nhu cầu của khách hàng. Đó là lối suy nghĩ tập trung vào giải pháp thay vì vấn đề. Tư duy thiết kế tạo ra một khuôn khổ có cấu trúc giúp hiểu và theo đuổi sự đổi mới theo cách góp phần tạo ra tăng trưởng hữu cơ (organic growth) và tạo thêm giá trị hữu dụng cho khách hàng. Nói một cách đơn giản, đó là việc đặt bản thân mình vào vị trí của người dùng. – put yourself in users’ shoes

Từ nội dung cho đến thiết kế trực quan, sức mạnh của sự tương tác với người dùng có liên quan trực tiếp tới sức mạnh của một thiết kế tốt, khi những nỗ lực này giúp định vị một thương hiệu đáng tin cậy thông qua tính nhất quán, khả năng dự đoán và khả năng hiển thị. Thiết kế tập trung vào người dùng bắt đầu từ việc phát triển dựa trên sự hiểu biết về nhu cầu chưa được đáp ứng của người dùng. Mục đích của việc này bắt nguồn từ những người đang tìm kiếm giải pháp và kết thúc khi bạn tìm ra giải pháp phù hợp. Các nhà thiết kế dựa vào những hiểu biết về khách hàng thu được từ kinh nghiệm thực tế, chứ không đơn thuần dựa trên dữ liệu lịch sử hoặc nghiên cứu thị trường. Đó là phong cách thiết kế mang tính đồng cảm thực sự với người dùng.

Hãy lấy thành công của Shopee làm ví dụ. Chỉ 1 năm sau khi ra mắt tại Việt Nam, công ty đã vươn lên nằm trong Top 3 các sàn thương mại điện tử có số lượng đơn hàng trung bình cao nhất. Tính đến nay, Shopee có khoảng 5 triệu lượt tải ứng dụng, đồng thời gia tăng lượng mặt hàng lên hơn 133%, đạt mốc 4 triệu sản phẩm. Hiện tại, tổng giá trị giao dịch hàng hóa (GMV) của Shopee đã vượt qua con số 3 tỷ USD và kỳ vọng có thể đạt mức tăng trưởng 2 con số tại Việt Nam vào năm tiếp theo.

Shopee  nằm trong top 3 công ty e-commerce của Việt Nam sau 1 năm ra mắt (Nguồn ảnh: ven.vn)

Shopee is in top 3 e-commerce company (source: iprice 2018)

Một phần thành công của họ là nhờ những nỗ lực trong việc thiết kế sản phẩm tập trung hướng tới người dùng, đảm bảo nhu cầu của họ là cốt lõi trong quá trình thiết kế. Shopee tin tưởng vào việc tạo ra những trải nghiệm tốt nhất cho người dùng và nỗ lực thiết kế một sản phẩm dành cho hàng triệu người. (Nguồn ảnh: iprice.vn)

Vào tháng 1 năm 2018, nhóm Thiết kế và Trải nghiệm người dùng đã tập hợp các designer, marketer, developer, nhà quản lý sản phẩm từ Shopee Singapore và Đài Loan để kết nối giữa chức năng đơn thuần của sản phẩm với trải nghiệm cũng như văn hóa của người dùng. Quá trình này giúp thúc đẩy sự đổi mới, khuyến khích tư duy tập trung vào người dùng và hướng các nhóm theo cùng một tầm nhìn để tạo ra sản phẩm nhanh hơn. Người tham gia đến từ các đơn vị khác nhau (như marketing, thiết kế) được nhóm lại và giới thiệu với nhau trước khi bắt tay vào việc: tìm hiểu hành vi của người dùng, xác định lại các điểm gây tổn thương (pain point) có tiềm năng trở thành cơ hội, thiết lập các hướng dẫn thiết kế dựa trên nhu cầu của người dùng và biến chúng thành những mockup trên thực tế. Các nhóm nhỏ sau đó sẽ chia sẻ những nhận định mình về các phân khúc người dùng. Phương pháp này giúp các nhóm khác nhau tăng cường hiểu biết về tập người dùng rộng lớn của Shopee. Theo đó, họ sẽ tập trung tạo ra một thiết kế có khả năng đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm người dùng đa dạng. (Nguồn ảnh:  Shopee desgin sprint)

Shopee at work (source: Shopee desgin sprint)

Quá trình thiết kế xây dựng sản phẩm dựa trên việc tìm hiểu người dùng có thể phức tạp và nhiều thử thách, nhưng sự cộng tác tốt giữa các nhóm với nhiều chức năng khác nhau là điều cần thiết để tạo ra và một sản phẩm chất lượng cao và thực sự hữu ích. Tư duy thiết kế là một cách tiếp cận hiệu quả để sản sinh ra những ý tưởng khả thi cho hướng đi phát triển sáng tạo. Khi các công ty có hiểu biết và chuyên môn về thiết kế, họ sẽ tận dụng tư duy thiết kế để giải quyết các vấn đề như cải thiện động lực làm việc nhóm hay nghĩ ra các hướng đi mới mở rộng dòng sản phẩm.

Thành công của Shopee đã minh chứng rằng chỉ khi các tổ chức ý thức được lợi ích của thiết kế, họ mới có thể hiểu được giá trị của nó và tái đầu tư. Tư duy thiết kế nên là cốt lõi của chiến lược phát triển và thay đổi tổ chức để tạo ra một văn hóa tập trung vào cách giải quyết vấn đề này. Cách tư duy này có thể được áp dụng cho các sản phẩm, dịch vụ và quy trình; bất cứ điều gì cần được cải thiện. Để thành công, một chương trình tư duy thiết kế phải được liên kết chặt chẽ với các biến động của xã hội xung quanh tổ chức đó. Thiết kế nên bắt đầu từ việc thiết lập một ý định chiến lược. Nếu bạn đang vạch ra một chiến lược, nghĩa là bạn đang thiết kế rồi đó!


Design Club cat wheelchair project

Dear diary,

For the very first Design Club of April, we decided to work on a small project - a cat wheelchair. We also invited 2 friends to join us!

One of the club members is Becky, whose cat (Mao Mao) is disabled. By “disabled”, I mean she can barely move her back legs. So we splitted into 2 teams and figure out how to design an equipment  that can solve Mao’s problem. During the process, we were told to apply design thinking. One team will win a grand price of x00.000 if they work out the best solution for the cat.

On that very first day of the game, we got to work on the 1st step of Design thinking – Empathizing.

First, the cat was brought to the studio so all of us can observe her. (She was slightly afraid and trembling, but as soon as I explained to her that she was the client of the competition, she gradually felt more relaxed).

“What is your problem?” -I asked

A moment of silence before Mao slightly replied with “Meow.”

Oh wait. She cannot speak.

“She has had weak spine since she was born ”- Becky claimed. “Her back legs were easily injured in a small incident. But 6 months after that, I can see some positive changes. She can move her back legs a little while moving around, but most of the time, her front legs are the ones that handle her weight. I still help her when it comes to urinating”

Knowing what causes her inconvenience, we easily put ourselves in her paws, did some researches, and discussed with our team to sketch out some basic models. We called this process  Define and Ideation.

The first team’s idea covered 3 main aspects: Cheap, Clean, and Easy to make. They called it the CCE equipment. There were 2 - 3 abandoned ideas before they come to their officially first design. They slowly explain the idea to everyone.

“We decide to use a plastic box as a platform for her to rest her belly on, with 4 wheels attached on 4 pieces of steel at 4 corners of the box like a trolley. The idea is simple but quite stable. We plan to cut the box to where Mao can move her front legs freely. The edges will be cut out so she can easily look at her 2 sides. The size will be a smidge bigger than her so that rotating won’t be a problem. Mao sits most of her time, so put her in a normal crawling position can cause her pain. We will lower the back wheels to fix that. We will finalize it by placing the belt at the upper and lower spots of Mao’s back – to make sure she can stay on the equipment while moving ”

The design was not absolutely perfect, however, we all knew that, according to design thinking,  we would test it out and consider iteration if necessary.

The other team, however, designed an equipment called EW (easy way) that can solve 6 of Mao’s problems. Yes! You heard me right. They planned to help Map run, walk, lie down, sit, freely control the upper part of her body, and evacuate/urinate.

They also went through several versions before coming to the last model. It consisted of 4 parts. The first part was a leather or fabric belt they’ll put around Mao’s neck. The next one was the wheels attached accordingly to the levers, which is fixed to the frames put on each side of Mao’s body. They allow her to sit, or lie down easily. They also added a tray below for Mao to put her back legs on. Finally, they use fabric made of cotton to gently hold on to Mao’s belly. We can replace that if it gets dirty.

The design was rather complicated, yet worth to try because it aids Mao in many aspects. They really looked through Mao’s problems, and found a way to solve her problems as many as possible.

Okay! That’s it! Our first day of the competition! I hope we all learn how to empathize, define, and ideate!

Next week 2 teams will test out their design. I hope you can come and join us!